Przejdź do treści
Olsztynek: skansen i miasto

Muzeum, które przyjechało z Królewca

Zanim skansen stanął w Olsztynku, przez ćwierć wieku istniał w Królewcu. Opowiadamy o decyzji z 1909 roku i przeprowadzce z lat 1938–1942.

Większość muzeów stoi tam, gdzie je założono. Skansen w Olsztynku jest wyjątkiem: jego początki sięgają zupełnie innego miasta, którego dziś nie ma na mapie Polski.

Królewiec, rok 1909

Początki muzeum sięgają 1909 roku, gdy w Królewcu zapadła decyzja o utworzeniu muzeum architektury wiejskiej. W latach 1910–1913 wybudowano tam około dwudziestu obiektów odtwarzających budownictwo z XVIII i XIX wieku. Była to instytucja pomyślana z rozmachem — i szybko okazało się, że w Królewcu robi się jej za ciasno.

Przeprowadzka

W 1937 roku, z braku miejsca, zdecydowano o przeniesieniu muzeum do Olsztynka. Translokacja trwała w latach 1938–1942. Z pierwotnego, królewieckiego założenia zachowało się dwanaście budynków — stoją w olsztyneckim parku do dziś, jako najstarsza warstwa kolekcji.

Od oddziału do samodzielnej instytucji

Po wojnie skansen wszedł w polskie struktury muzealne: od 1962 roku działał jako oddział Muzeum Mazurskiego w Olsztynie, a w 1969 roku uzyskał status samodzielnej placówki pod nazwą Muzeum Budownictwa Ludowego — Park Etnograficzny. Od 1998 roku jest instytucją kultury Samorządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego, a w 2008 roku trafił do Państwowego Rejestru Muzeów.

Co z tej historii widać na miejscu

Dzisiejszy park to 77 hektarów i 80 obiektów z Warmii, Mazur, Powiśla, Małej Litwy, Barcji i Natangii — przewodnik po nim znajdziesz na Park Etnograficzny — jak zwiedzać skansen w Olsztynku. Wiedząc o królewieckim rodowodzie, patrzy się na te budynki inaczej: część z nich ma za sobą nie jedną, lecz dwie podróże — najpierw ze swojej wsi do Królewca, potem z Królewca do Olsztynka.